Με εκκλησιαστική λαμπρότητα, κατάνυξη και τη συμμετοχή πλήθους ευλαβών προσκυνητών εορτάστηκε την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026 η ιερά Μνήμη του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός ημών Ιωάννου του Ερημίτου και των συν αυτώ ενενήκοντα οκτώ Θεοφόρων Πατέρων, στην ιστορική Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Κυρίας των Αγγέλων Γουβερνέτου, στο Ακρωτήρι Χανίων. Της πανηγύρεως προέστη ως Εκπρόσωπος της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας.
Η πανήγυρη της ιστορικής Μονής αποτέλεσε και εφέτος μια ξεχωριστή πνευματική ευκαιρία προσευχής και λατρευτικής συνάξεως, αναδεικνύοντας τη διαχρονική παρουσία της Ορθόδοξης μοναστικής παράδοσης στην Κρήτη και την ιδιαίτερη τιμή που αποδίδεται στον Όσιο Ιωάννη τον Ερημίτη, ο οποίος συνδέεται άρρηκτα με την ασκητική ιστορία της περιοχής.
Οι ιερές ακολουθίες τελέστηκαν σύμφωνα με την καθιερωμένη μοναστηριακή τάξη, με αποκορύφωμα την πανηγυρική Θεία Λειτουργία στο Καθολικό της Μονής και την Τράπεζα.
Στην ιερά πανήγυρη συμμετείχαν ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ευμενείας κ. Ειρηναίος, Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής, και ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ταμισού κ. Πανάρετος,Κληρικοί και εκπρόσωποι Μοναστικών Αδελφοτήτων.Ιδιαίτερη πνευματική σημασία είχε η προσέλευση εκατοντάδων προσκυνητών τόσο στην Ιερά Μονή όσο και στο σπήλαιο όπου ασκήτεψε ο Όσιος Ιωάννης, στον ευρύτερο χώρο του Καθολικού. Οι πιστοί συμμετείχαν στις λατρευτικές συνάξεις, εκφράζοντας την ευλάβειά τους προς τον τιμώμενο Άγιο και διατηρώντας ζωντανή μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στην εκκλησιαστική και πνευματική ζωή του τόπου.
Κατά την ομιλία του, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας αναφέρθηκε στη σπουδαία πνευματική παρακαταθήκη του Οσίου Ιωάννου του Ερημίτου και των συν αυτώ ασκησάντων Πατέρων, υπογραμμίζοντας την εν Χριστώ ενότητα ως κεντρικό γνώρισμα της ζωής τους και υπογράμμισε ότι η κοινή πίστη, η αδελφική αγάπη και η αλληλοδιακονία συγκροτούν την εκκλησιαστική κοινωνία και προσφέρουν ουσιαστική μαρτυρία στο σύγχρονο κόσμο. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον θεσμό των Σταυροπηγιακών και Πατριαρχικών ιερών Μονών και στη βαθιά εκκλησιολογική σημασία του, τονίζοντας ότι η άμεση πνευματική και κανονική σύνδεσή τους με το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποτελεί ζωντανή έκφραση της ενότητας της Ορθοδοξίας και της αδιάλειπτης σχέσεως των Μονών αυτών με τη Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως. Επεσήμανε, παράλληλα, ότι ηΣταυροπηγιακή και Πατριαρχική αξία, δια της οποίας περικοσμείται η Ιερά Μονή Γουβερνέτου συνιστά ιδιαίτερη τιμή αλλά και ευθύνη για τη διαφύλαξη της Ορθοδόξου πίστεως, της Μοναστικής παραδόσεως και της πνευματικής της κληρονομιάς. Τέλος, υπογράμμισε ότι το παράδειγμα των Αγίων παραμένει φωτεινός οδηγός για τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος αναζητεί την αληθινή πνευματική ειρήνη μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις και περισπασμούς, ενώ εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη για την τιμητική ανάθεση της εκπροσωπήσεώς του στην πανήγυρη, καθώς επίσης και προς τον Θεοφιλέστατο Καθηγούμενο και την Αδελφότητα της ιεράς Μονής για την υποδοχή και φιλοξενία.
Ιδιαίτερη πνευματική σημασία είχε η προσέλευση πολυαρίθμων προσκυνητών από την ευρύτερη περιοχή και από άλλες περιοχές της Κρήτης στην Ιερά Μονή και στον ευρύτερο χώρο που συνδέεται με την ασκητική παρουσία του Οσίου Ιωάννου. Οι πιστοί συμμετείχαν στις λατρευτικές συνάξεις, εκφράζοντας την ευλάβειά τους προς τον τιμώμενο Άγιο και διατηρώντας ζωντανή μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στην εκκλησιαστική και πνευματική ζωή του τόπου.
Με αφορμή την πανήγυρη, η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος απέστειλε πατριαρχικό μήνυμα, εκφράζοντας την πατρική αγάπη και το ενδιαφέρον της Μητρός Εκκλησίας προς την ιστορική Μονή, την αδελφότητά της και τους προσκυνητές. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σημασία της διαφύλαξης της μοναστικής παραδόσεως, της προσευχής και της πνευματικής διακονίας, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της μακραίωνης ιστορίας του Γουβερνέτου.
Η πανήγυρη αποτέλεσε, για ακόμη μία χρονιά, ευκαιρία αναδείξεως της ιστορικής και πνευματικής φυσιογνωμίας της Ιεράς Μονής Γουβερνέτου, η οποία, ως Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή, διατηρεί ιδιαίτερους δεσμούς με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και αποτελεί πολύτιμο πνευματικό σημείο αναφοράς για την Κρήτη και ολόκληρη την Ορθοδοξία.
Η εορτή ολοκληρώθηκε μέσα σε κλίμα πνευματικής χαράς, προσευχής και αδελφικής επικοινωνίας, ανανεώνοντας τους δεσμούς των πιστών με την ιστορική Μονή και την ασκητική παρακαταθήκη της Κρητικής Εκκλησίας.
ΟΜΙΛΙΑ
τοῦ Μητροπολίτου Ρόδου Κυρίλλου ἐκφωνηθεῖσα κατά τήν πανήγυρη τῆς Ἱερᾶς Πατριαρχικῆς καί Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Κυρίας τῶν Ἀγγέλων Γουβερνέτου.
(7-10-2026)
Θεοφιλέστατε ἅγιε Εὐμενείας, Καθηγούμενε τῆς ἱερᾶς Μονῆς κ. Εἰρηναῖε,
Θεοφιλέστατε ἅγιε Ταμισοῦ κ. Πανάρετε,
Ὁσιώτατοι Πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί.
«Σήμερον ἡ χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἡμᾶς συνήγαγε» στήν παλαίφατη καί ἱστορική τούτη Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή Μονή τῆς Κυρίας τῶν Ἀγγέλων, «Τοῦ Γουβερνέτου», γιά νά πανηγυρίσουμε τήν πανίερη μνήμη τοῦ πάτρωνά της καί προστάτη καί φύλακα Ὁσίου Ἰωάννου τοῦ Ἐρημίτου. Ἄν καί ἡ Ἱερά Μονή τιμᾶ καί γεραίρει ἰδιαίτερα καί ξεχωριστάτόν Ὅσιο Ἰωάννη, εὔλογα,ἐφόσον ὁ τόπος τῆς ἀσκήσεως καί τελειώσεώς του σημειώνει τόν τόπο τῆς ἀπαρχῆς τῆς πολυετοῦς ζωῆς της, καί ἐπίσηςδιότι, ἐδῶ στά ὑψώματα τοῦ Ἀκρωτηρίου ἡ μνήμη του δέν ἀποτελεῖ ἱστορία τοῦ παρελθόντος, ἀλλά ἐκφράζει ζωντανή παρουσία, τό Ἁγιολόγιο τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίαςμνημονεύειμαζί του ὁλόκληρης τῆς χορείας τῶν Ὁσίων συνασκητῶν του, τῶν «σὺν αὐτῷ»ἐνενήκοντα καί ὀκτώ θεοφόρων Ὁσίων Πατέρων, οἱ ὁποῖοι, ἔχοντες αὐτόν ὡς πρόκριτο καί προϊστάμενο καί καθηγέτη, ἔφτασαν στήν εὐλογημένη γῆ τῆς Κρήτης, ἀήττητοι ἀγωνιστές στό στάδιο τῆς ἐρημικῆς ζωῆς, ἀναζητοῦντες ὄχι τή δόξα καί τίς ἀπολαύσεις τοῦ κόσμου, ἀλλά τήν ἡσυχία καί τήν κοινωνία μέ τό Θεό καί ἀπεργαζόμενοι μέ τήν ἀσκητική ὑπομονή καί καρτερίατους,τά δύσβατα ὄρη, τίς πέτρες, τά σπήλαια καί τίς ἐρημίες, δρόμους πρός τόν οὐρανό.
Ἡ συναξαριακή παράδοση τῆς Ἐκκλησίας παρουσιάζει τή συγκλονιστική καί παράδοξη, κατά τό ἀνθρώπινο, πορεία τῶν Ὁσίων τούτων Ἀσκητῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχονταςἐγκαταλείψει τά ἐγκόσμια, τά ἐπίκαιρα καί φθαρτά, ὑπήκοι στό λόγο τοῦ Κυρίου, «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι»,περιπλανήθηκαν στήν ἀναζήτηση τόπου κατάλληλου καί ἀνεπηρέαστου ἀπό ἐξωτερικές δυσμενεῖς γιά τό πολίτευμά τους συνθῆκες, ὥστε νά συνεχίσουν τήν ἀσκητική βιοτή καί πολιτεία τους. Θαυμαστή ἡ ἀπό τῆς Αἰγύπτου πρός τήν Κρήτη διαδρομήτους, γιατί δέν ἀπετέλεσε, πνευματικά θεωρουμένη, μιά κοινή τυχαία πορεία, ἀλλά πορεία πρός τήν ἑνότητα. Ὁ Ὅσιος Ἰωάννης, μαζί μέ τριάντα ἕξ Πατέρες ἐγκαταλείπουν τόν τόπο τῆς ἀσκήσεώς τους στήν Αἴγυπτο καί ταξιδεύουνπρός τήν Κύπρο. Ἐκεῖ θά συναντήσουν ἄλλους τριάντα ἐννέα, οἱ ὁποῖοι, ἔχοντας τό αὐτό φρόνημα,ἔσπευσαν νά ἑνωθοῦν μαζί τους. Ἀπό τήν Κύπρο ταξιδεύουν πρός τήν Ἀττάλεια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὅπου φτάνοντας θά προστεθοῦν στή χορεία τους ἄλλοι εἴκοσι τέσσαρες. Τότε συμπληρώθηκε ὁ ἀριθμός τῶν ἐνενήκοντα ἐννέα. Συγκροτοῦν πλέον μία ἀδελφότητα, ἕνα χορό θεοφόρων Μοναστῶν, ἑνωμένων στό ὄνομα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, ὁ ὁποῖος, κατά τήν ὑπόσχεσή Του«Οὗ γὰρ εἰσι δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳαὐτῶν»,διά τῆς μυστικῆς παρουσίας του γίνεται ὁ ἑκατοστός τῆς χορείας τους. Ὁ πόθος τῶν ἐνενήκοντα ἐννέα εἶναι ἕνας· ἡ ἀναζήτηση τῆς ἡσυχίας σέ τόπο που ἡ Θεία Πρόνοια θά τούς ὑποδείκνυε ὡς κατάλληλο.
Ἐσυμφώνησαν, λοιπόν, οἱ Ὅσιοι Ἀσκητές. Καί ἀποδείχθηκεκαί στήν περίπτωσή τους ἀληθινός ὁ λόγος τοῦ Ἑκατοστοῦ. Τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, ὁ ὁποῖος ὑποσχέθηκε στούς Μαθητές Του:«Πάλιν λέγω ὑμῖν ὅτι ἐὰν δύο συμφωνήσωσιν ἐξ ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς περὶ παντὸς πράγματος οὗ ἐὰν αἰτήσωνται, γενήσεται αὐτοῖς παρὰ τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς». Ἡ συμφωνία ἀποβαίνει θαλασσοπορεία. Ἡ θάλασσα ἔγινε γιά τούς νοσταλγούς τοῦ οὐρανοῦ ὁ δρόμος τῆς Θείας Πρόνοιας. Ἀπό τήν Αἴγυπτο στήν Κύπρο καί ἀπό τήν Κύπρο στήν Ἀττάλεια. Ἀκολούθως ἀπό τήν Ἀττάλεια, ἐξαιτίας τῆς θαλασσοταραχῆς, στή Γαῦδο, καί ἀπό ἐκεῖ στὴν Κρήτη.Ἄλλοι, λοιπόν, ἀπό τήν Αἴγυπτο, ἄλλοι ἀπό τήν Κύπρο, ἄλλοι ἀπό τή Μικρά Ἀσία· διαφορετικοί τόποι, διαφορετικές καταβολές, ἀλλά μία πίστη, μία ἀγάπη, μία πορεία, ἕνας Χριστός.Τοῦτο δέ τό συγκλονιστικό τῆς πορείας καί θαλασσοπορείας τους: Δέν τούς ἑνώνει ὁ τόπος, ἀλλά ὁ Χριστός· δέν τούς ἀδελφοποιεῖ ἡ καταγωγή, ἀλλά ἡ κοινή πίστη καί τό αὐτό φρόνημα τῆς ἐφέσεως πρός τήν ἀπόκτηση τῶν ἀγαθῶν τῆς κατά χάριν θεώσεως.Καί ἡ Κρήτη τούς ὑποδέχθηκε. Ἡ γῆ της θά ἀποτελέσει πλέον τήν ἀσκητική τους παλαίστρα, τά σπήλαιά της θά γίνουν τά κελλιά τους, οἱ βράχοι της τά προσκεφάλαιά τους. Στίς ἐρημιές της ἀπογυμνώνονται ἀπό τά καθέλκοντα στό χῶμα περιττά γιά νά ἀποκτήσουν τά οὐσιώδη καί ἀληθινά, γιά νά ἀναπτύξουν τά πνευματικά φτερά τους πρός τήν ἀνύψωση πρός τά οὐράνια. Ξεχωρίζει ὁ Ἰωάννης ἀνάμεσά τους καί καθίσταται ὁ ἰδιαίτερος μάρτυρας τῆς ἀσκητικῆς πολιτείας τους στήν Κρήτη.
Θαυμάζουμε τά θαυμάσια τῆς ἀγγελοτρόπου ἀσκητικῆς ζωῆς τους, ἀλλά ἐξιστάμεθα ἀναθεωροῦντες τήν ἔκβασή της. Τό τέλος τῆς ἐπιγείου πορείας τους, ἡ μακαρία κοίμησή τους σφραγίζει τήν ἑνότητα τῆς θεολέκτου συνοδείας τους. Κατά τήν παράδοση, ὅλοι κοιμήθηκαν τήν ἴδια ὥρα, ὅταν ὁ ἐξέχων τῆς συνοδείας Ὅσιος Ἰωάννης παραδίδει,τοξευθείς, τό πνεῦμα στό ἀνήλιο καί ὑγρῶδες σπήλαιο τοῦ Ἀκρωτηρίου. Ἔργο καί τοῦτο τῆς Θείας Πρόνοιας γιά νά φανερώσει ὅτι οἱ Ὅσιοι Ἀσκητές, οἱ ὁποῖοι ἔζησαν σάν νά εἶχαν μιά καρδιά καί μιά ψυχή, δέν χωρίστηκαν οὔτε πρός στιγμήν κατά τήν ἐπίγεια ἀναστροφή τους. Διότι, ἄν καί γεννήθηκαν σέ διαφορετικούς τόπους, ἄν καί ἔζησαν τήν ἄσκηση μέ διαφορετικά χαρίσματα, ἡ ζωή τους εἶχε ὡς κέντρο τόν Ἑκατοστό τῆς χορείας τους, τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Ἡ κοινή αὐτή μετάστασή τους πρός τήν πόλη τῶν Πρωτοτόκων, τήν ἄνω Ἱερουσαλήμ, ζωγραφίζειμιά ὡραία εἰκόνα ἐσχατολογικῆς ἑνότητας, διότι ὁ προορισμός τοῦ ἀνθρώπου δέν εἶναι ἡ ἀπομόνωση, ἡ διάλυση καί ὁ ἀφανισμός, ἀλλά ἡ κοινωνία μέ τό Θεό καί ἡ κοινωνία τῶν προσώπων ἐν Χριστῷ. Ἐκεῖνοι συμπορεύτηκαν,συμπροσευχήθηκαν, συναγωνίστηκαν, συνέζησαν τήν ἀληθινή ἐν Χριστῷ κοινωνία καί συνανεχώρησαν πρός τή Βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Τοιουτοτρόπως τό μακάριο ἐπίγειο τέλος τους δέ σημειώνει τή διάλυση καί τό τέλος τῆς ἱερᾶς ἀδελφότητάςτους, ἀλλά τή διάβασή τους, τό προσωπικό ἑνός ἑκάστου ἀλλά καί ὅλων μαζί Πάσχα· τήν ἔξοδό τους ἀπό τήν ἐπίγεια κοινωνία στήν ἀτέρμονη κοινωνία τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.
Σέ ὅλο τόν ἀγγελομίμητο βίο τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου καί τῶν ἐνενήκοντα ὀκτώ θεοφόρων Πατέρων ἄν ἀναζητήσουμε μιά λέξη πουνάἐκφράζει τήν σύνοψη τῆς θαυμαστῆς ἐπιγείου ἀναστροφῆς τους, αὐτή εἶναι ἡ λέξη ἑνότητα. Ἕνας οἱ ἐνενήκοντα ἐννέα. Πολλά πρόσωπα, ἀλλά ἕνα φρόνημα. Πολλές καρδιές, ἀλλά ἕνας πόθος. ΠολλοίἈσκητές, ἀλλά ἕνας δρόμος. Πολλές φωνές, ἀλλάἕνας ὕμνος καί μία δοξολογία. Δέν ἦταν ἄνθρωποι ὁμοιόμορφοι. Εἶχαν διαφορετικές καταβολές, διαφορετικές ἐμπειρίες, διαφορετικά χαρίσματα. Ἀλλά εἶχαν ἐπιπλέον κάτι ἀσύγκριτα μεγαλύτερο: εἶχαν κοινὸ προσανατολισμό πρός τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Εἶχαν τόν Ἑκατοστό, τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό ἐπικεφαλῆς τῆς συνοδείας τους. Αὐτός ἦταν τό κέντρο τουςκαί, ὅταν ὁ Χριστὸς γίνεται τό κοινό κέντρο τῆς ζωῆς, τότε οἱ διαφορές δέ γίνονται αἰτίες διαιρέσεως. Διότι τήν ἀληθινή ἑνότητα δέν τή χαρακτηρίζει ἡ ὁμοιομορφία ἤ ἡ κυριαρχία τοῦ ἑνός ἤ τῶν λίγων στους ὑπολοίπους,ἀλλά ἡ δυνατότητα διαφορετικοί ἄνθρωποι νά μποροῦν νά συμπορεύονται, νά προσεύχονται ὁ ἕνας γιά τόν ἄλλο, νά κάνουν ἔργο τήν ἀποστολική προτροπή «ἀλλήλων τά βάρη βαστάζετε», νά μεταμορφώνουν τά πολλά «ἐγώ» σέ ἕνα «ἐμεῖς».
Ἀναλογιστεῖτε, πόσο ἀναγκαῖο εἶναι τοῦτο τό μήνυμα τῶν Ὁσίων Πατέρων γιά τήν Ἐκκλησία! Διότι ἡ Ἐκκλησία δέ ζεῖἀπό τή δύναμηκαί ἐπιβολή τῶν προσώπων, ὅποια θέση καί ἄν κατέχουν, ἀλλά ἀπό τήν ἀληθινή κοινωνία τῶν προσώπων ἐν Χριστῷ. Δέν εἶναι ἕνας χῶρος ὅπου ὁ καθένας ἔρχεται νά ἀναζητήσει τό προσωπικό του συμφέρον, τήν προσωπική του δικαίωσηἤ τήν προσωπική του προβολή. Εἶναι τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, μέσα στό ὁποῖο ὁ καθένας καλεῖται νά ἀνακαλύψει ὅτι ἡ σωτηρία δέν εἶναι ἀτομική ὑπόθεση ἤ προσωπικό ἐπίτευγμα καί ὅτι αὐτή ἐπιτυγχάνεται στή λειτουργία τῶν πολλῶν ὡς μελῶν τοῦ ἑνός σώματος. Γι᾿ αὐτό καί ἡ διχόνοια, οἱ μάχες καί οἱ ἔριδες εἶναι τόσο ἐπώδυνες πληγές γιά τήν ἐκκλησιαστική ζωή. Διότι ἐκεῖ ὅπου κυριαρχεῖ «ἐγώ», στραγγαλίζεταιτό «ἐμεῖς». Ἐκεῖ ὅπου ὁ καθένας προσπαθεῖ νά ἐπιβληθεῖ, ἡ κοινωνία τραυματίζεται. Ἐκεῖ ὅπου ὁ ἕνας παύει νά βλέπει στό πρόσωπο τοῦ ἄλλου τόν ἀδελφό, ὁ περί τῆς ἀγάπης κηρυσσόμενος λόγος ἀποβαίνει κενός. Ἡ ἑνότητα, λοιπόν, δέν εἶναι μιά εὐγενική συμβουλή, οὔτε μιά ὑψηλή ἰδέα. Εἶναι ἀνάγκη πνευματική. Εἶναι προϋπόθεσηγνήσιας, αὐθεντικῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς. Εἶναι καρπός ταπεινώσεως, συγχωρήσεως καί ἀγάπης. Εἶναι χάρισμα τοῦ Παρακλήτου Πνεύματος.
Τοῦτο, λοιπόν, εἶναι καί τό μεγάλο μήνυμα πού οἱ Ὅσιοι Πατέρες ἀπευθύνουν σήμερα, κατά τόν ἑορτασμό τῆς μνήμης τους. Αὐτοί ἀπομακρύνθηκαν ἀπό τά ἐγκόσμια, γιά νάκληρονομήσουν τά οὐράνια. Κατοίκησαν στίς ἐρημιές τῶν βουνῶν τῆς Κρήτης καί τίς ἀνέδειξαν τόπο κοινωνίας· μετεποίησαν τή μοναξιά σέ ἀδελφοσύνη καί φανέρωσαν τήν ἄσκησή τους ὡς μαρτυρία ἑνότητας. Μᾶς λένε λοιπόν:Πολλοί, ἀλλά ἕνας. Πολλὲς καρδιές, ἀλλά ἕνας Χριστός. Διαφορετικές διακονίες καί πλοῦτος χαρισμάτων, ἀλλά ἕνα Σῶμα. Πολλάπρόσωπα ἀδελφῶν, ἀλλά μία Ἐκκλησία. Εἶναι ἡ παρακαταθήκη που μᾶς παραδίδουν.Τό νά ἀκούσουμε τό μήνυμά τους ἀποτελεῖ τή μεγαλύτερη τιμή ποὺ μποροῦμε νά τούς ἀποδώσουμε: ὄχι μόνον νά ἐπικαλούμαστε τή χάρη τῆς πρεσβείας τους, ἀλλά νά μιμηθοῦμε τό φρόνημά τους· ὄχι μόνον νάἑορτάζουμε τή μνήμη τους, ἀλλὰ νά γίνουμε καί ἐμεῖς φορεῖς τῆς ἑνότητος πουαὐτοί ἐβίωσαν.
Θεοφιλέστατοι,
Ἀγαπητοί Πατέρες καί ἀδελφοί.
Τιμοῦμε σήμερα τόν Ὅσιο Ἰωάννη ἐδῶ, στήν περιοχή τῆς ἀσκήσεώς του, στήν ἱερά τούτη Μονή τοῦ Γουβερνέτου.Ἕνα αἰωνόβιο μοναστικό Καθίδρυμα, ἐδῶ ψηλά στό Ἀκρωτήρι τῶν Χανίων, ὅπου ἡ γῆ τῆς Κρήτης συναντᾶ τό πέλαγος καί ὁ οὐρανός φαίνεται νά κατέρχεται γιά νάἐνωτισθεῖ τίς προσευχές καί τούς ὕμνους μας. Στεκόμαστε σέ τόπο ἅγιασμένο, ὁ ὁποῖος δέν ἐπισκέπτεται ἁπλῶς τήν ἱστορία, ἀλλά ἀπό τίς ἀπαρχές τῆς ἱστορικῆς παρουσίας του καί ἐντεῦθεν, ἀπό τό 16ο αἰῶνα μέχρι σήμερα, ἔγραψε καί γράφει ἱστορία. Ὡς Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή Μονή συνδέεται μέ τήν πορεία καί τήν παράδοση τῆς Μητρός Μεγάλης Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως καί βαστάζει τό βάρος τῆς παρακαταθήκης αἰώνων, παρακαταθήκης που ὑπερβαίνει τά ὅρια καιρῶν καί χρόνων. Ἡ ἱστορία τηςσυνδέεται μέ τούς μεγάλους ἀγῶνες τοῦ κρητικοῦ λαοῦ, διότι καί αὐτή, ὅπως ὅλα τά μοναστήριαμας, ὑπῆρξε ὄχι μόνο τόποςἀσκήσεως καί λατρείας, ἀλλά καί προπύργιο τῆς Ὀρθοδοξίας, τῆς παιδείας, καί τῆς διαφύλαξης τῆς αὐτοσυνειδησίας τοῦ Γένους μας. Γνώρισε ἡμέρες ἀκμῆς, ἀλλά καί λεηλασίες καί καταστροφές, οἱ ὁποῖες ὅμως δέν κατόρθωσαν νά καταστρέψουν τή μνήμη καί νά φιμώσουν τήν πνευματική φωνή της. Ἐδῶ κρύβεται καί ἡ ἀληθινή δύναμή της· στόγεγονός ὅτι ἡ ἱστορία της δέν ἀποτελεῖ νεκρό μουσειακό κατάλοιπο, ἀλλά ζωντανή πραγματικότητα. Διαβαίνοντας τήν πύλη της δέν εἰσερχόμαστε ἁπλῶς σέ ἕνα ἀρχιτεκτονικό συγκρότημα· εἰσερχόμαστε σέ ἕνα κομμάτι τῆς κρητικῆς ἱστορίας. Πίσω ἀπό τά τείχη της μποροῦμε νά ἀναζητήσουμε τούς Μοναχούς που ἔζησαν ἐδῶ πατώντας στή γῆ καί ἀτενίζοντας τόν οὐρανό, τούς ἀγωνιστές που ζήτησαν καταφύγιο, τούς πιστούς ἀνθρώπους που ἔφθασαν γιά νά βροῦν πνευματική ἀντίληψη καί νά ἀναθέσουν τήν ἐλπίδα τους στήν Κυρία τῶν Ἀγγέλων.
Ἀπό τόν 16ον αἰῶνα μέχρι τῶν ἡμερῶν μας, πέρασαν ἐποχές καί χρόνοι, κατακτητές ἦλθαν καί ἔφυγαν, ἐπαναστάσεις ἄναψαν καὶ ἔσβησαν, ἡ μιά γενεά διαδέχθηκε τήν ἄλλη. Ἀλλά ἡ Μονή Γουβερνέτου παρέμεινε ἐδῶ, λύχνος «ἐπί τήν λυχνίαν» μέσα στίς ἀλλαγές καί τίς καταιγίδες τῶν καιρῶν, ζωντανή παρουσία, δεσμός ἱερός καί καθαγιασμένος μεταξύ παρελθόντος καί παρόντος, μάρτυρας τῆς ἱστορίας καί φύλακας ἀκοίμητος μιᾶς παραδόσεως που πέρασε μέσα ἀπὸ δοκιμασίες καί θυσίες. Ὑπῆρξε χῶρος ἀσκήσεως καί προσευχῆς, ἀλλά καί χῶρος ὅπου διαφυλάχθηκε ἡ μνήμη ὡς πολύτιμος θησαυρός. Δέν ὑπῆρξε ἁπλῶς καταφύγιο, ἀλλά ἔγινε σύμβολο. Ὑπῆρξε τόπος ἡσυχίας, ἀλλὰ καὶ τόπος ὅπου συνηπῆρξε ἡ προσευχή καί ἡ θυσία, ἡ μοναχική ἄσκηση καί ἡ συναντίληψη στίς περιπέτειες τοῦ λαοῦ. Ἡ τιμή, λοιπόν, που ὀφείλουμε σήμεραστό Γουβερνέτο νά μήν εἶναι μόνον ἡ ἀναφοράστόἔνδοξο καί ἁγιασμένο παρελθόν του, ἀλλά ἡ συνειδητοποίηση τοῦ χρέους ἀπέναντι στὴν παρακαταθήκη πουπαρέδωσαν οἱ προαπελθόντες, τήν ὁποία καλεῖται νά διαφυλάξει ἡ σημερινή συγκροτημένηχαριτωμένη Μοναστική Ἀδελφότητα, ἡ ὁποία φανερώνει στή σύγχρονη ἐποχή, ἐποχή κρίσεως θεσμῶν καί ἀξιῶν, μίαζῶσα μαρτυρία τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς καί τῆς Ὀρθοδόξου μοναχικῆς παραδόσεως.
Θεοφιλέστατοι,
Ἀγαπητοί Πατέρες καί ἀδελφοί.
Συνεορτάζουμε καί συμπανηγυρίζουμε τή μνήμη τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου μέ τή νοερά παρουσία τοῦ Ἐπισκόπου τῆς ἱερᾶς αὐτῆς Μονῆς, τῆς Αὐτοῦ Θειοτάτης Παναγιότητος, τοῦ Οἰκουμενικοῦ ἡμῶν Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, ὁ ὁποῖος τίμησε τήν ἐλαχιστότητά μου ἀναθέτοντάς μου τήν ἐκπροσώπησή του κατά τήν εὔσημο καί λαμπρά τούτη ἡμέρα τῆς πανηγύρεως. Ὑπήκοος στή σεπτή ἐντολή του, πρός μέν τούς ἀγαπητούς ἀδελφούς Ἀρχιερεῖς, τό Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Κυδωνίας καί Ἀποκορώνου κ. Τίτο καί τό Θεοφιλέστατο Ἐπίσκοπο Εὐμενείας καί Καθηγούμενο τῆς ἱερᾶς Μονῆς κ. Εἰρηναῖομεταφέρω τόν ἀδελφικό ἀσπασμό καί χαιρετισμό του, πρός δέ τή μοναστική Ἀδελφότητα καί τούς εὐλαβεῖς προσκυνητές, ὅλους ἐσᾶς, που ἤλθατε σήμερα ἐδῶ, ὄχι ἁπλῶς γιάνάσυμμετάσχετε καί τιμήσετε μιά πανήγυρη, ἀλλά γιά νά προσκυνήσετε τό τίμιο λείψανο καί ἐκζητήσετε τίς πρεσβεῖες τοῦ τιμωμένου Ἁγίου, τήν πατρική καί πατριαρχική εὐλογία καί εὐχή του.
Οἱ κομιζόμενες ἀπό τήν ἐλαχιστότητά μου εὐχές τοῦ Πατριάρχου μας δέν εἶναι συνήθεις τυπικές ἑόρτιες εὐχές. Ἔρχονται ἀπό τό Φανάριον, τήν ἕδρα τῆς Μητρός Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας καί ἐκφράζουν ὅλη τήν ἀγάπη, τή στοργή καί τήν προσευχητική μέριμνα τοῦ Παναγιωτάτου γιά τά Πατριαρχικά καί Σταυροπηγιακά Καθιδρύματα. Διότι οἱ ἱερές Μονές πουπερικοσμοῦνταιμέ τήν Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή ἀξία δέν κατέχουν ἁπλῶς ἕνα τιμητικό τίτλο ἤ ἕνα ἱστορικό προνόμιο, διασωζόμενο ἀπό τό παρελθόν, ἀλλά μιά ἰδιαίτερη πνευματική καί κανονική ἀναφορά πρός τόν Οἰκουμενικό Θρόνο, ἡ ὁποία φανερώνει ὅτι αὐτές ἀποτελοῦν ἀναπόσπαστο μέρος τῆς παραδόσεως καί τῆς διακονίας του. Ἡ μέριμνα δέ τοῦ Παναγιωτάτου γιάαὐτές εἶναι, ὡς ἐκ τούτου, μέριμνα ὄχι μόνο διοικητική, ἀλλά πρώτιστα πνευματική. Εἶναι ἔγνοια, φροντίδακαί μέριμνα ἡ ὁποία ἀποσκοπεῖστή διατήρησηκαί καλλιέργεια τοῦ γνησίου μοναχικοῦ φρονήματος, στήν ἐνίσχυση τῶν μοναστικῶν Ἀδελφοτήτων, στήν προστασία τῆς πνευματικῆς παραδόσεως, στή διαφύλαξη τῶν καθαγιασμένων προνομίων τοῦ Θρόνου, τά ὁποῖα καί οἱ διάφοροι ἀνά τούς αἰῶνες δορυκτήτορες σεβάστηκαν,ἰδιαίτερα, καί αὐτό πρέπει νά τονιστεῖ,στήν ἑνότητα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος. Ἡ Ἱερά αὐτή Μονήτῆς Κυρίας τῶν Ἀγγέλων Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ὡς Πατριαρχικό καί Σταυροπηγιακό καθίδρυμα, ἀποτελεῖ ἕναν τέτοιο ζωντανό κρίκο ἀνάμεσα στό παρελθόν καί τό παρόν, ἀνάμεσα στήν ἱερά παράδοση καί στή σύγχρονη ἐκκλησιαστική ζωή.
Εἴθε, δι᾽ εὐχῶν τοῦ Παναγιωτάτου Πατριάρχου μας καί διά τῶν πρεσβειῶν τῆς Κυρίας τῶν Ἀγγέλων Ὑπεραγίας Θεοτόκου, τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τοῦ Ἐρημίτου καί τῶν λοιπῶν 98 θεοφόρων Πατέρων, ὁ Κύριος νά χαρίζει στό Θεοφιλέστατο ἅγιο Καθηγούμενο καί στήν ἐκλεκτή συνοδεία του ὑγεία καί δύναμη, ὑπομονή καἰ διάκριση καί νά τούς συνοδεύει στήν πορεία τῆς μοναχικῆς ἀφιερώσεώς τους, ὥστε «ἐν μιᾷ καρδίᾳ καί ἑνί φρονήματι», μέ ἀγάπη καί ὁμόνοια, νά φυλάσσουν τόν τόπο καί τήν παρακαταθήκη τῶν Ἁγίων πουτόν ἁγίασαν, καθώς καί τῶν ἀπ᾽ αἰώνων Πατέρων που ἐνταῦθα πορεύτηκαν τό δρόμο τῆς μοναχικῆς πολιτείας. Γιά νά συνεχίζει ἡ ἱερά Μονή τήν καθαγιασμένη ζωή της καί νά παραμένει τόπος μετανοίας καί προσευχῆς, καταφύγιο καί λιμάνι ψυχῶν, σταθμός πνευματικῆς ἀναψυχῆς γιά κάθε ἄνθρωπο, ὁδοιπόρο τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς.
Εἴθε, ἡ ἀγομένη πανήγυρις νά ἀνανεώσειστά ἐνδότερα τή συνείδηση ὅτι ἀνήκουμε στή μίαἉγία, Καθολική καί Ἀποστολική Ἐκκλησία καί, ὡς ἐκ τούτου, ἀποτελοῦμε ἕνα σῶμα οἱ πολλοί, μία πνευματική οἰκογένεια.Ὅπως δέ ἡ Σταυροπηγιακή καί Πατριαρχική ἀξία συνδέει τήν ἱερά αὐτή Μονή μέ τόν Οἰκουμενικό Θρόνο, τοιουτοτρόπως ἡ πίστη, ἡ ἀγάπη, ἡ έλπίδα καί ἡ ἐν Χριστῷ κοινωνία νά συνδέουν ὅλους ἐμᾶς μεταξύ μας καί ὅλους μαζί μέ τήν Μητέρα Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Γιά νά δοξάζεται τό ὑπερύμνητον ὄνομα τοῦ Θεοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ χάρις, διὰ πρεσβειῶν τῆς Κυρίας τῶν Ἀγγέλων, τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τοῦ Ἐρημίτου καίτῶν λοιπῶν συνασκητῶν του Ὁσίων Πατέρων «εἴη μετά πάντων ἡμῶν».
